İstihbarat Toplama Teknikleri

Amaç, hedefin açık ve gizli yapısı içine sızmaktır. Bunlar;

– İnsani (humint) istihbarat veya casusluk

– Fotoğraf istihbarat

– Sinyal istihbarat

– Radar istihbarat

– İç güvenlik nedeniyle izleme

– Nükleer istihbarat

– Akustik istihbarat

– Muharebe istihbarat ( keşif, gözetleme, inceleme uzmanı, ele geçirilen malzeme ve dökümanlar)

– Suç istihbarat (Polis, Jandarma)

Liste bununla sınırlı değildir. Milletlerin teknolojik gelişmişlik seviyesine göre, kullanılan tekniklerin sayısıda artar. ( örneğin telapati istihbarat)

ÖZEL DEDEKTİFLİKTE

İnsani (humint), fotoğraf (video), Biyografik istihbarat ve Teknik istihbarat ( elektromanyetik yayınların dinlenmesi, mars ve telefon dinlemeleri, ses dinlemesi, faksinüle cihazı, parmak izi gibi eşgal izleri, yön bulma, taklidi muharebe aldatmaları, vs. )’dan yasalara uygun alanları ve izin alınanlar kullanılır.

İNSANİ (HUMİNT) İSTİHBARAT VEYA CASUSLUK

En eski istihbarat toplama yoludur. İnsanı kullanarak hedefe sızma yöntemiyle, güç ve zayıflıkları, amaç ve niyetleri konusunda bilgi toplamaktır.

Çoğunlukla operasyonel ve taktik istihbaratta kullanılır. Bu sistemin bilgi akışı genelde yavaştır.

İletişim sınırlıdır ve her az ortaya çıkma ihtimali vardır. Her tür insani yanılgıya açıktır. Fakat tüm zorluklara rağmen vazgeçilmez bir yöntemdir. Örneğin; ABD, El Kaide’ye karşı geniş bütçe ve kadrolu özel istihbaratı eksikliğinden dolayı 11 Eylül saldırısı engellenememiştir. (veya engellenmesi engellenmiştir).

FOTOĞRAF (VİDEO) İSTİHBARATI

Uzundur, niyet ve davranışları ortaya çıkarır ama yavaştır. İnsani istihbarata destek duyabilir. Yönlendirilebilir olduğundan analize muhtaçtır. Genelde savunma amaçlıdır. 2. Dünya Savaş’ında fazlasıyla kullanılmıştır. Özel dedektifliğin olmazsa olmazıdır.

NSA (Ulusal Güvenlik Ajansı), Birleşik Devletlerde sanıları tüm kişisel bilgisayarların ve diğer tüm bilgisayarların işlerini muhafız eder. Ayrıca, elektromanyetik beyin uyarılması çalışmaları da yapar. Bu konu ferdi beyin haritalarını kaydetmekte ve şifrelemektedir. Bu sayede insanları uzaktan kontrol etmeye çalışırlar. Ayrıca NSA’in eski çalışanlarından Wayne MADSEN; “Türkiye’de iki yerde telekulağımız var, tüm telefon, faks, cep telefonları, mailleri çözebiliyoruz” demiştir. Ancak MİT’in bilgisi olmadan artık Türkiye’de kuş uçmadığını gerçeğini de öğrenmişlerdir. Bunlardan başka, başta Çin ve Kuzey Kore gibi Asya ülkelerinin acil ajanları, çekik gözlü olduğundan, istihbaratlarının çoğunu para ve kadınla temin eder. Her gün içilen Marlbora, Parlament , LM, (ABD’li Philip Morris Şirketi) gibi sayısız sigara çeşidini üreten şirket, CIA verilerine göre kazancının %12’sini İsrail’e göndermektedir.

Ariel deterjanları ise %40’lık kazancını Massad’a verir. Massad, propaganda için filmleri ve sinemayı da yoğun şekilde kullanır.(Hollywood).

“Belki de bilinmeyeni soruşturmaya değer, çünkü bilmemenin hissettirdiği, acılı bir şeydir.”

İKK (İSTİHBARATA KARŞI KOYMA-KONTRESPİYONA)

İstihbarat faaliyetleri, illegal bir örgütün tegale yansınyan çalışma konudur. Nasıl ki, illegal bir faaliyet gösteren şahıs veya oluşumlar, faaliyetlerini deşifre etmemek için her türlü araç ve gereçten yararlanırlar. İllegal örgütler, takip ve tarassut faaliyetlerine karşı duyarlıdırlar ve militan ve sempatizanların daima bu konuda bilgilendirirler. Suç örgütleri(terör dahil), suçlarını işlerken bir yandan da kendilerini yakalamak isteyen devlet gücünün bu konuda neler yaptığını da öğrenmek isterler. Bu genelde rüşvetle olur. İşte, istihbaratçıların bunları engellemek için yaptığı çalışmaya askeri ifadeyle İKK , MİT ifadesiyle kontrespiyonay denir. Bu durum kişisel bazda da böyledir. Eşini aldatan kişi, bu faaliyetini gizlemek için bir tür İKK tedbirini alır. Bunu her suçlu yapar. Herkes telefonunun dinlediğini sanıp kendince tedbirli davranır. Bu korku artarsa, hastalık halini alır. Ülkemizde polis ve savcı korkusu tavan yaptığı için telefon dolandırıcıları kendilerini böyle tanıtıp kişileri avlar. Kişi, suçsuz bile olsa “savcı beni yakar” korkusuyla her denileni yapar.(fetö kumpas davaları). En klasik İKK tedbirleri, bilgisayar ve telefondan uzak olup sürekli izleniyor gibi davranmaktadır. İnternet büyük risk taşıdığı içi bilgi güvenliğine en çok önem veren ülke İsrail’dir. Uluslararası hacker toplantıları da genelde İsrail’de yapılmaktadır. Çin, Fransa, Almanya gibi ülkeler, ABD Mirosoft ürünlerini kamu kısımlarında kullanmazlar. Linux işletim sistemini kullanırlar. Ülkemizde bu hassasiyet henüz mevcut değildir. Bilgi toplarken başkasının da bilgi toplamasını engellemek gerekir.

İSTİHBARAT ÇARKI

Profesyonel istihbaratçılıkta ilk elde edilen haber ve duyum, ham bir bilgi olarak addedilir ve belirli aşamalardan geçerek işlenmiş ve istihbaratçılara değeri olan son bilgi haline getirilir. Temin edilen ham bilgiler, titiz bir tasnif ve süzgeçten geçerek hakiki bir kıymetlendirme işlemine tabi tutulur. Çalışmaların neticeleri amaca uygun formlarda raporlar olarak kağıda dökülecek bu bilgilerin kaynak olarak operasyon ve icrai faaliyet gösterecek birimlere iletilir. İstihbarat üretim safhası büyük önem taşır; Bilgi kaynağı hangi derece güvenilirlik ve isabet telkin eder? İhtimaller dengesinde yeri neresidir? Bilgi ortama ne zaman ve hangi amaçla sürülmüştür (kandırılıyormuyuz)?

Evvelce bu konuda temin edilen verilerle uyumluluğu ne seviyededir? Bu hususların takdirini geniş vizyonlu ve feraset sahibi istihbaratçılar yapabilir. İstihbarat alanı her yer olabilir. Romanya devlet başkanı Todar çavuşusku’da olduğu gibi, insanın dişlerinin arası olabilir. İstihbaratta alan hakimiyeti ve insan unsuruyla yapılan takip ve tarassut (dikkatle gözlemlemek, merak) faaliyetlerinin de ayrı bir önemi vardır. Bu faaliyet fevkalede bir dikkat, evrense, basın ve geniş bir vizyon gerektirir. Tarassut faaliyetlerinde, hedef kat’i surette bu faaliyeti hissetmelidir. Ajan, ferasetli bakışıyla insanın jest ve mimiklerini, halini ve davranışları yorumlayıp netice çıkarabilecek vizyon ve kapasiteye sahip olmalıdır. Buna yüze konuş sanatı da denir. Polis ve Jandarma, istihbarat şubelerinde kendi içinden temiz sicilli kişileri sınavla, MİT ise üniversite mezunu, dil bilen, sabıkasız, referanslı kişileri alır. Sonrada bu kişilerden bilgi temin edilmesi beklenir.

Ülkemizde olaylar 2 türlü tespit edilir; %90 ibarla, %10 suçlunun hata yapıp kendini belli etmesiyle.

Polis ve Jandarma, suç istihbaratında, devletin verdiği istihbarat (örtülü) ödeneğini kullanır. Para vererek suçluların içinden bilgi almaya çalışır. Masa başı istihbaratçılarının elinde, kritik günlerin listesi vardır ve o günlerde “eylem yapılma ihtimali vardır” diye yapar yayınlarlar ki olay olursa “biz söylemiştik” denilebilsin. Artık yeni devlet ve Türkiye anlayışıyla, Polis ve Jandarmanın sınırsız şekilde kontrolsüz harcadığı istihbarat ödeneğiyle boş işleri süslemesinin önüne geçileceğine inanıyoruz.

Çünkü FETÖ elemanlarından kurtulan devlet kurumları artık hızlıca kendini yenileyip güçlendirecek ve gerçek işler yapacaktır.

KASANDRA KOMPLEKSİ

Karar alıcıların(müşterilerin) beğenmedikleri düşünceleri ve istihbaratı kabule yanaşmamalıdır. İstihbaratçıların çoğu kez uğraştığı bir durumdur. İnsanların ölçülmüş belirsizlikler içinde yaşamaktansa sahte kesinlikler içinde yaşamayı tercih eder. Örneğin; Bir erkeğe “eşin seni aldatmıyor” demek onun hemen memnun olacağı bir yanıttır. Belki olsa bile tersini kabul etmekte zorlanır.

EKSİK İSTİHBARATIN ZAYIFLIKLARI

– Genelde hedefin niyetlerini tespit edemez.

– Gözlemlenen şeyin önemi her zaman aşikar değildir.

– İnsani veya teknik diğer sistemlerin yardımına muhtaçtır.

– Genelde pahalıdır ve her zaman elde edilemez.

– Aldatma tekniklerine karşı zayıftır.

FAYDALI YÖNLERİ

– Görmenin mümkün olmadığı yerlerde nüfuz etmeyi sağlar.

– Düşük riskle gerçekleşir.

– Sınırsız bilgi toplamayı sağlar.

BİYOGRAFİK İSTİHBARAT

Şüpheli ve gizli ilişkileri ortaya çıkarmak için yapılır. Genelde mafya ve örgüt liderleri siyasi liderler ve üst düzey kişiler için devletlenmesi olarak yapılır. Taktik ve operasyonel istihbarat için değerli kanıtlar arar. Uzun ve yorucu çalışma sonucunda küçük parçaların bir araya getirilmesiyle oluşan ve ancak kişinin ölmesiyle sonuçlanan bir istihbarat türüdür. Hedefin niteliğine göre açık kaynaklarla yapılabileceği gibi, örtülü metodlar da uygulanır. Çalışmanın niteliğini, kişinin yaşam tarzı belirleyecektir. Toplanan bilgilere dayanarak bütün mahsurlarına rağmen psikanaliz çalışmaları yapmak mümkündür. Hedefin nasıl biri olduğu, ne dinlediği, neyi nereden temin ettiği, nelerden hoşlandığı, faaliyetleri, zaafları, zayıf ve kuvvetli yanları gibi düşünce ve duygu dünyası analiz edilir. Örneğin; Massad’ın Suriye lideri hafız ESAD’ın idrarını çalıp analize tutup, hangi ilaçları aldığını tespit etmesi, bu yolla ne kadar ömrünün kaldığını ve kalan ömründe Çalan Tepeleri konusundaki düşüncelerini görmeye çalışması, bunun en iyi örneklerindendir. İstihbaratta toplanan veriler , ilk anda pek bir anlam ifade etmeyebilir, ancak zamanla biriken parçalar birleştikçe, bir anlam ifade eder.(Analöt Rolü).

GENEL ÖRNEK 1: Ankara Emniyet Müdürlüğü, istihbarat şubesi elemanları, yüksek colsirde uyuşturucu satanlara karşi istihbarat faaliyeti başlattığı zaman, bu yapılan bir taktik istihbarattır ve amacı uyuşturucunun nereden geldiği, kimlerin iştirak ettiği ve satılacağı yerin tespit etmektir. Burada amaç yanlış yapanı yani uyuşturucuyu satanı tespit etmektir. İstihbarat elemanları için daha başlarken açıktır ve bulunacak tek husus isimlerdir.

GENEL ÖRNEK 2: PKK’nın bahar aylarında Kılrak’tan Türkiye’ye sızacağı Jandarma istihbaratı tarafından bilinmektedir. Şubat ayında başlayan istihbarat faaliyetlerinin amacı, sadece sızıntının nereden olacağını belirlemeye yöneliktir.

Özetle; taktik seviyedeki istihbaratta, istihbaratçı daha işe başlarken konusuna yakındır. Oysa stratejik istihbaratın çok bilinmeyenli denklemi vardır. Buna;

GENEL ÖRNEK 3: Putin’in iktidardan uzaklaşması durumunda, yerine hangi sürede, kimin geçebileceği, bu kişilerin gelecek tutumlarının ve yapılarının öğrenilmeye çalışması, stratejik istihbaratta çalışmasıdır.

TELEPATİ İSTİHBARATI

Paranormal yollarla elde edildiği düşünülen istihbarat çeşididir. Örneğin;

1979’da bir telepatist Moskova’nın 100 gün içinde büyük bir denizaltıyı suya indireceğini söylemiştir. Gerçekten de 120 gün sonra 2 yeni Sovyet denizaltısı tespit edilmiştir. Bir diğer örnek ise, CIA’ın çimleri kullanarak bilgi alma çalışmasıdır. Modern istihbarat gelişmiş ülkelerde bilimsel bir düzeyde yapılırken, ülkemizde daha çok geleneksel yöntemler kullanılmakta ve imkanlar suiistimal edilebilmektedir. 1970’lerde ABD istihbaratının %54’ü askeri %15’i teknik ve bilimsel (ki bunların büyük bir bölümü kızıl orduya yöneldi ) %3’ü politik, %3’ü ekonomik %25’i genelde clintan dönemindeyse ağırlık ekonomik istihbaratçılardır.

SANAYİ CASUSLUĞU; ise büyük ölçüde siyasi müttefik ülkeler arasında gerçekleşir. Örneğin; 1992’de Amerikan ordusu için üretim yapan Recom/Optical fabrikasından İsrailli bir ajan, casus kamera çalma girişiminde bulunmuş, İsrail hükümeti borcunun duyulmaması için 3 milyon dolar ödemiştir.

SİBER İSTİHBARAT: Siber alandaki sosyal radar çalışmasıdır. Siber ayak izleri takip edildiği gibi, web’e bağlı cihazlara müdahale de edilir.

TEKNOLOJİK İSTİHBARAT(GENELLEME): Günümüzde teknolojiyi kullanabilen istihbarat örgütlerinin başında, CIA gelir. 1947’de Milli Güvenlik Kanunu’yla kurulan CIA, muhtemel personelin yalan makinesi ve güvenlik testinden geçirir. Köstebeklerin bu testten geçmek için insanüstü bir tepkisizliğe sahip olması gerekir. Yalan makinesini etkili biçimde kullanan bir diğer istihbarat örgütü ise, İsrail’in Massad’ıdır. İlk kuruluş amacı, yurt dışındaki Yahudileri İsrail’e getirmek olan ve sonradan şekillenen Massad, kendi ajanları 2 haftada bir yalan makinesi testine sokar. Amaç, köstebek olduğunun farkında olmayan bir köstebek olmaktır. (Bir kısaltma sanılan ve bu yüzden büyük harflerle yazılan Massad aslında kısaltma değildir ve İbramice’de “enstitü” anlamına gelir.