Özel Dedektiflik Kanunu Ve Açıklaması

ÖZEL DEDEKTİFLİK KANUNU VE AÇIKLAMASI
90’lı yıllarda,”eskiden asayiş görevlerinde bulunmuş,ünivertsite mezunu”gibi bazı şartları taşıyanların özel dedektif olabilmesi ve ruhsatlı tabanca taşıyabilmeleri ile ilgili bir kanun meclisten geçmiş ancak daha sonra,”ayrı bir kolluk gücü” gibi göründüğü gerekçesiyle veto edilmiş ve günümüze kadar da böyle kalmıştır.
Bazıları,”özel dedektiflik yasası yok,o zaman özel dedektif de yok ” ya da ” o zaman yasal özel dedektif de yok” gibi komik bir söyleme başlamışlar,bunların başını da yine özel dedektiflik sitesi kuranların birkaçı oluşturmuşlar.Bunlar sebeple konunun hukuki boyutunu izahta önem oluşturmuştur.
Şu an mevcut bir ÖZEL GÜVENLİK KANUNU vardır.Bu kanun çok yenidir.Bu tip meslek kanunları (örn.avukatlık kanunu,eczacılık kanunu,vb), bu işi kimlerin ne şartlar altında yapabileceğini belirleyen kanunlardır.
Yani kısıtlama kanuunlarıdır.Örnek vermek gerekirse, Özel Güvenlik Kanunu yokken özel güvenlik işi yasadışımıydı ? Tabiki hayır.Yakın koruma,türkçe badigard vb,isimlerle yüzyıllarca,milyonlarca kişi iş yapmıştır.Ama hiçkimse,”bu işin kanunu yok,” diye cezalandırılmamıştır.Ya da doktorluk veya eczacılık kanunu yokken bu mesleği yapanlar yok muydu? Binyıllardır doktor otçu,eczacı ise şifacı olarak çalıştı.Ebelik Kanunu yokken doğum yaptıranların hep olduğu gibi.Hiçbir devlet bu kişilere,”meslek kanunu yok,o zaman suçlusun” dememiştir ve diyemez de !
Bir meslek kanununun mevcut olmayışı,o işin suç olduğu anlamına gelmez.Mesela Tarım İşçisi Kanunu diye birşey yok.Tarım işçiliği suç mu ? Şoförlük Kanunu diye birşey yok,araç kullanmak suç mu ? İstenen belgesi olan herkez o işleri yapar.Hatta çoğunluğunda belgeye bile gerek yokur ( tarım işçiliği gibi).
Devletler,para kazanılan ve suç oluşturmayan eylemlerden vergi alırlar.Vergi ödemeyene vergi cezası işlemi uygulanır.Ticari işlerin %90’ından fazlası için sadece vergi levhası almak yeterlidir.Mesela Büfeciler Kanunu yok ama basit bir vergi levhasıyla büfe açılabilir.Kimse buna,senin meslek kanunun yok,sen yasal değilsin diyemez.Bunu söyleyebilen ve internette özel dedektiflik yaptığını söyleyenler olduğunu görmek,bizi cidden şarşırttı.Yani şunu diyor; ”yasal dedektifim diyenlere aldanmayın,özel dedektiflik kanunu yok! yazan: özel dedektif”.Ne kadar komik değil mi ? Bunu söyleyenlerin vergi levhalarında bile haberleri olmadığı ortada olduğundan,vergi kaçırdığı da kesindir.Daha kendinin yasal olup olmadığını kavrayamamış (hatta yasa dışı bile sanabilen) birilerinin hala bu işi yapabildiği de ayrı bir ilginçlik…
Meslek kanunları,kısıtlayıcı kanunlardır demiştik.Mesela; diş hekimliği kanuna, nasıl bu mesleğin yapılabileceğini ciddi ciddi ele alır.Çünkü bir mesleğin kanunu varsa,bu meslek son derece hassas ve özel uzmanlık gerektiren bir iştir.Her önüne gelenin yapmasını önleyerek ciddi bir tehlikenin önüne geçilmek istenir.Diğer yandan,meslek kanunu olmayan ama sadece bir vergi levhasıyla da yapılamayan işler vardır.Berberlik,terzilik,oto tamirciliği,vb gibi.Bunların da meslek kanunu olmasa da ayrı bir mevzuatla,mesleki kabiliyeti ölçen çıraklık,kalfalık,ustalık, (halk eğitim merkezlerince) kazanmaları beklenir.Bu serfitikayı alan kişilere vergi levhası verilir.Bunlar haricinde ne tür ticari iş yapacaksanız yapın,”vergi levhası alıp başlayacağım” dediğiniz an vergi levhanız verilir ve başlarsınız.Bir de vergi levhası olmasan çalışanlar vardır ve bunlar 3 ana bölümde sayılır.İlki; yasal bir işi ,vergi levhası alarak başlayabileceği halde,sırf devlete vergi vermemek için kayıtsız çalışanlardır.İkincisi; konusu açıkça suç teşkil eden bir işten elde edilen kazançlardır (uyuşturucu satma,fuhuşa aracılık etme,rüşvet,vb ).Üçüncüsü ise,konusu suç oluşturmayan ancak Türk Vegi Mevzuatında meslek başlığı (nosu) tanımlanmamış ve bu nedenle isterse de vergi levhası alınamayan işlerdir (mesela birisi çıkıp; ”müşterim ıslık çalmamı istiyor,ıslık çalıyorum ve ücret ödüyorlar” derse,bu alanda sayılır.)
Devletler de yeni dünya düzeniyle meydana çıkan bu tip işlerin yaygınlaştığını farkkettiğinde vergi alıp sisteme dahil etmek için Vergi Mevzuatına bu işi de ekler ve isteyenler vergi levhası alır (İnternetten video paylaşarak para kazananlar kanunu diye bir kanun yoktur.Ayrıca vergi tanıma (iş nosu) da yokken bu kişiler rahatça; ”yaptığımın suç olduğuna dair bir hüküm yok,vergi sisteminde de tanımı olmadığı için vergi levhası alamıyorum,bu yüzden veremiyorum”diyebiliyorlardı.Basit bir iş olduğu için meslek kanunu yapılmadı ama vergiye tanımlandı.Artık vergi ödemek durumundalar).
SONUÇ:
Özel dedektifliğin de bir kanunu yoktur ama Türk Vergi Mevzuatında; ”ÖZEL SORUŞTURMA FAALİYETLERİ ( ÖZEL DEDEKTİFLİK FAALİYETLERİ DAHİL)” adıyla kayıtlıdır.Resmi numarası da 803004 ‘dür.(Dileyenler,Vergi İdaresinin resmi sitesinde de görebilir veya herhangi bir serbest muhasebeciden aynı bilgiyi alabilirler).Yani,vergi levhasıyla özel dedektiflik yapılabilir.
Burada müşterinin yapacağı,vergi levhası olanlar arasında en itimat edileni seçmek.Bunun için ise,”neden seni seçeyim? ” veya ” senin iyi olduğunu nereden bileyim? ”demek yeterli.Sizin için bir soruşturma/araştırma yapacağını söyleyen kimse,en azından kendinin uzmanlaştığına dair bir delil gösterebilmeli,öyle değil mi ?
*Bu yazının her hakkı sakldıır.İzinsiz olarak kısmen veya tamamen kopyalanmaz,yayınlanamaz!

WhatsApp chat