Türk Ceza Kanunu Ve Uygulaması

ilehan dedektiflik

Türk Ceza Kanunu Ve Uygulaması

TÜRK CEZA HUKUKU VE UYGULAMASI

( Temel İlkeler)

Türkiye’de mahkemelerin ( Asliye ve Ağır Ceza ) bir davaya bakabilmesi için Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kendilerine gönderilen usule uygun bir iddianamenin olması gerekir.
Bu iddianamede belirtilen sevk maddeleri için yargılama başlar ve bu sürede yeni bir suç şuphesi oluştuğu durumlardai sanığa bu hususta savunma yapma imkanı verilir.Araştırılıcak başka birşeyin kalmadığı zaman hüküm verilir ve yerel mahkeme yargılaması biter.Bu kararlara karşı her zaman süresi içerisinde üst mahkemeye itiraz hakkı mevcuttur.Mahkemelerin nasıl işlediği,Ceza Mahkemesi Kanunu’nda anlatılır.
Mahkemelerin bir hüküm kurarken aşağıdaki üç şeye dikkat eder ve bunlara göre karar verir:
1) İtiraf,
2) Tarafsız Tanık,
3) Maddi Delil,
Bunlardan biri bile karar için yeterlidir.Ancak,itiraflarda bazen ”suç üstlenme” durumu olabildiğinden,itiraf tarafsız tanık ve maddi delille desteklenmesi istenebilir.Ayrıca her tarafsız tanık da ”kesinlikle doğruyu söyledi” diye kabul edilmeyebilir.”iftira”atılma ihtimali her zaman vardır.Bu beyanların da maddi delille desteklenmesi istenebilir.Anlaşıldığı üzere,kim olursa olsun insanların ağzından çıkan sözlerde herheangi bir nedenle yalan olabileceği,her zaman ihtimal dahilindedir.Ama maddi deliller asla yalan söylemez ! Bu sebeple maddi delil,her türlü sözün üzerindedir.Bir suç işlendiğine dair itiraf ve buna dair yüzlerde tanık beyanı olsa bile,basit bir maddi (somut) delil bunun aksini gösteriyorsa,bu delile göre hüküm kurulur.Eğer hiçbir somut delil yok ise o zaman kişilerin beyanlarına itibar edilir.Bu yüzden delil,en önemli unsurdur !
Somut delillerden kasıt; telefon görüşme ve baz kayıtları (HTS), çözümlemeler ( TAPE),parmak izi,saç teli gibi DNA izleri ( kan,tükürük,diğer vücut sıvı kalıntıları,vb) diş izi,dil izi,kamera kayıtları,imza ve yazı kıyaslaması,ateşli silah boş kovan iğne izi-tırnak izi,mermi çekirdeği yiv-set izleri,bışak ,sopa vb,ateşli silahların kıyaslaması,ses analizi,karakterizlik insanı özellikler (boy,kilo,şive,yürüyüş şekli,el kullanımı,vücut izlieri,dövmeler,yaralar,benler, göz-saç -ten rengi , vb ) ayak izi, tekerlek izleri, değişen oto parçaları ( özellikle çarpıp kaçılan trafik kazaları için), resmi veya özel kayıtlar gibi biçok şeyden bahsedilebilir.

Maddi delil yalan söylemez demiştik.Ancak zeka ve gelişen teknoloji sayesinde delilleri de istenilen şekle getirmek mümkündür.Mesala,olay yerinde bulunan bir sigara izmariti,DNA kıyaslaması için mükemmel bit kanıttır.Peki ya o izmatiri,sigarayı içen kişi yerine kasten bir başkası bırakmışsa ? Veya telefon konuşmalasındaki ses,bir bant kaydıysa ? Ya da video kaydında farkedilmesi imkansız şekilde değişiklik ( montaj, vb ) yapılmışsa ? Yani ya delil üretilmiş ise ?

 

Usul Kaidelerinin Zarureti
Hukukta usul ve formalitelerin bazı mahzurları da yok değildir.Mesala usul kanunlarının istediği deliller olmadan hiç kimse mahkum edilemez.Bu hukuk kaidesini tatbik etme yetkisine haiz olan hakim,karşısındakinin haksız veya suçlu durumda olduğuna hissen kani bulunsa,hatta bu durum tevatür halinde şayi dahi olsa,buna dayanarak bir hüküm veremez.Onu mahkum etmek için usul kurallarının istediği delilleri ara; bulamazsa beraat ettirir.
İşte birçok vatandaşın ruhunu isyan ettiren nokta budur ve itiraf etmeli ki hukuken en zayıf tarafı da buradadır.Nice haklar delilsizlik yüzünden kaybolup giderler! Nice hakimler,karşısındakinin haksız veya suçlu olduğuna hissen kani oldukları halde,delil mevcut olmadığı için istemeye istemeye beraat kararı veririler! Fakat delil aramadan karar verebilme yetkisi de olsaydı, bunun sonuçları da çok ağır olurdu.
Türk kanunları kusursuz yazılmmıştır.CMK’ya baktığınızda tüm taraflar için birçok hak vardır.Ama bunlar sadece yazıdadır.Sizlerin bu haklarınızı uygulayıp uygulamamak hakim ve savcının takdiridir.Mesala savcılar için,’şüphelinin aleyhine ve lehine tüm delilleri toplayıp saklar” hükmü vardır.Ama bugüne kadar şüphelinin lehine de delil varmı diye aranan savcı görülmemiştir.Hakim için de, ”sanığın talep ettiği savunma delillerini toplar ” hükmü vardır,ama bunun kasten yapılmadığı binlerce örnek sayılabilir.İşin ilginci,kanunların verdiği hakları uygulamayan savcı ve hakim için hiçbir şikayet mercii olmadığı gibi,bu hususta yaptırım gören de yoktur.En başından en sonuna kadar bulunmuş biri olarak şunu açıkça söyleyebilirim ki ülkemizde savcılar dosyayı önemsemez,kolluğun (polis-jandarma) ne söylediğine bakarak ifade edinir.Bu Yargıtay’a kadar böyledir.Acı ama gerçek.Türkiye’de yolunuz adliyeye düştüyse sakın olayı gidişatına bırakmayın.Sizi uzun yıllar uykusuz geceler ve depremler bekliyor.
Yanlış bilinen bir konu da ”EMSAL” kavramıdır.Bunu hep duyarsınız ama hukukta yeri yoktur.Ayrı olaylar için her hakim farklı farklı kararlar verir.Diğerlerini de emsal gösterirseniz,”hukukta emsal yoktur”.yanıtı alırsınız.

Eğer daha önce hiçbir ceza davasına taraf olmamışsanız size tavsiyemiz şudur;Boş bir gününüzde adliyeye gidin ve duruşmaları izleyin.Bunlar herkese açıktır.Birçok ilginçlikle karşılaşacaksınız.Öncelikle hiç bilmediğiniz bir dil kullanıldığını göreceksiniz.Nasıl ki bir doktor hastalığınızı anlatırken illaha latinceyi tercih ediyorsa,hukuk da bundan farksız değildir.Yine tüm medeni ülkelerde savcı iddia makamı olarak sizinle ayrı seviyede oturuyorsa,bizde yukarıda hakimin yanına oturu.Kimileri şehir dışından gelmiştir ama ağzını bile açmadan çıkar gider.Ve en çok yapılan şey de şudur: Kişiler fırsat bulursa uzun uzun konuyu anlatır,detayları ifade eder ( eğer fırça yemezse tabi ),ama hakim duruşma tutanağına birkaç şey yazdırmakla yetinir.İtiraz eden olursa da ,”çok biliyorsan geç sen hakim ol ” yanıtı alır.Bu kişiler ileride hak iddia etmemesi için de dava esnasında video kaydı yapılması yasaklanmıştır.Duruşmalar herkese açıkça ve kanun dışı birşey yapılmıyorsa bu yasaklamanın anlamı ne olabilir ? Bunlar gibi binlerce enteresanlığın hergün yaşandığı ortamlarda işinizi ”şansa”bırakmak istemiyorsanız,esnetilemeyen ve bozulmayan tek silaha sımsıkı sarılın;maddi delil ! Unutmayın, hiçbir avukat,”bu davayı kazanamam” demez.Üçbin ile üçyüzbin TL arası bir fiyat ödersiniz ama yine de iddianızı ispatlayacak olan sizsiniz.Avukatlar,mahkemelerde konuşulan ( dörtyüz yıl evvel unutulmuş) bu dili sizin için anlar,size yol gösterir ama çıkıp da sizin yerinize delil arayamaz ( çok az işinin ehli avukat hariç).Bunu yapacak olan sizsiniz.

Biz kurum olarak,adalet sistemindeki hataları raporlayarak,gereği için Adalet Bakanlığı’na bildirimlerde bulunuyoruz.Umuyoruz ki önümüzdeki dönemde yapılacak olan yargı reformlarında bu kötü uygulamalar en aza indirilecektir.
Sayın Bakan Abdulhamit GÜL ,bu güne kadarki en duyarlı kişi olduğunu kanıtladı.
Adaletin ruhu şudur : ” Madur da, şuçlu da, verilen hükme memnun olur ! ”
Böyle olan günler gelene kadar tavsiyemiz,konu ne olursa olsunn iddianızı ispatlayacak delillere sahip olun.Hiçbir adli merci sizin için delil arama çabasına girmez,hatta çoğu zaman size sorulmaz bile.Siz anlaşıldığınızı sanarken her an bir süprizle karşılaşabilirsiniz.Siz siz olun,her zaman delille konuşun….

 

HUKUKTA DELİL KAVRAMI
Delil: Uyuşmazlığa neden olan fiili veya hukuki olgunun olduğuna veya olmadığına yargıca inandırmak için yargılama hukukunun gösterilmesine izin verdiği ispat araçları; davada tarafların iddialarını ispat için dayandıkları ispat araçları ifade eder.( Örneğin ; yukarıda saydıklarımıza ek olarak, senet, ikrar,yemin,kesin hüküm,şahit,bilirkişi,keşif,özel hüküm sebepleri,vb )

Delil Başlangıcı : Tam anlamda yasanın bir delil için aradığı koşulları taşımamakla birlikte,bazı destekleyici unsurlar getirildiği zaman tam bir delil niteliği kazanan delildir.(Örneğin; yazılı beyyine başlangıcı )

Delil Gösterme : Delil ikamesi; yargılamada bir tarafın kendi iddialarının doğruluğunun, diğer tarafın iddialarının asılsızlığını ispat etmek için bu amaçları gerçekkleştirmeye elverişli araçlara ( delillere) dayanarak giriştiği yargıcı inandırma (ikna) işidir.

Delil Gösterme Yükü: Aleyhte bir karar amacıyla verilmesi tehlikesi yolundaki yaptırımı ortadan kaldırmak amacıyla taraflardan birine düşen,kendi delil gösterme işiyle,belli bir olay hakkında kendi iddiasının doğruluğunun veya karşı tarafın iddiasının asılsızlığı hakkında hakimde kanaat edinmesini sağlamak görevidir.

Delil Sözleşmesi: Belli bir olgunun veya hukuksal işlemin belli delil veya delillere ispat edilebileceği veya edilemeyeceği konusunda taraflar arasında yapılan anlaşmadır.
a.Münhasır Delil Sözleşmesi : Tarafların,uyuşmazlık konusunda olgu veya hukuksal işlemi yalnızca belli bir delille ispat edebilicekleri konusunda anlaşmalardır.
b.Münhasır Olmayan Delil Sözleşmesi: Bir olgu veya hukuksal işlemin ( yasada gösterilenden ) başka bir delille ispat edebilecekleri konusunda anlaşmalardır.

Delil Tespiti: Kanıtların saptanması; tespiti delalin; henüz işlenmesine sıra gelmemiş bulunan veya ileride açılacak bir davada ileri sürülecek bir delilin zamnından önce toplanıp muhafaza altına alınmasını gerektien bir önemdir.(Örneğin; bir apartman dairesinden aşağı kata su akması ve bunun zarar vermesi halinde,ortaya çıkan durumun ve zararın belirlenmesi amacıyla davadan önce yaptırılan zarar durumunun tespiti; ölmek üzere olan bir tanığın ifadesini şimdiden aldırma; sonradan bulunması zorlaşacak her türlü delil)

Hukuksuz Delil: Kanunların açık şekilde yasaklağı usullerle elde edilen delil; resmi izin alınması gerektiren bu yapılmadan elde edilen delillerdir ve bu tür deliller hukukta kabul edilmediği ( geçersiz olduğu ) gibi ayrıca suç oluşturur.
Delillerin Hasredilmesi: Kanıtların özgülenmesi ; tarafın ispat etmek durumunda olduğu bir vakıa (olgu) hakkında bir veya başka delil gösterip,bundan başka bir delili bulunmadığını söyleyerek,artık başka delil gösterememesi durumudur.
Bu,hakim tarafından istenebilir ve hatta davaların uzamaması bakımından gerektiğinde istenebilir.Bundan sonra ilke olarak hasredilenlerden farklı bir delil gösterilmez.

Delillerin İkamesi: Delillerin mahkemeye sunulması; delillerin gösterilmesidir.

Delillerin Takdiri: Delillerin yargıç (mahkeme) tarafından değerlendirilmesidir.

 

 

GENEL BİLGİ

Emniyet birimlerince suçluların kısa sürede yakalanabilmesi ve suç delilleri ile birlikte yargıya teslim ediebilmesi sürecinin kendine özgü yöntem ve aşamaları vardır.
Cinayet,gasp,hırsızlık,tecavüz,kaçakçılık gibi suçlarda fail veya failler suçüstü yakalanamamışlar ise,polis için titizlik gerektiren karmaşık bir çalışma süreci olan araştırma ve bulma süreci başlamış olur.
Çok eski dönemlerde polis için en büyük deili,olayı gören veya bilen şahitlerin ifadeleriydi.Oysa günümüzde işlenen suçlarla ilgili delil sayılabilcek unsurlar çoğlamıştır.Bu unsurların başında olay yerinden elde edilen birçok maddi delilin,bilimsel yöntemlerde incelenmesi ve değerlendirilmesi suretiyle suç ve suçlunun tespit ve ispat edilmesi yöntemleri gelmektedir.Bu yöntemlerEmniyet Teşkilatı’nda Kriminal Polis Labaratuvarları bünyesinde oluşturulan kısımlar ve bu kısımlarda görevlendirilen eğitimli teknik polis tarafından her maddi delil üzerinde başarıyla uygulanmaktadır.
Adli olayların birçoğunda faillerin bulunması için polisimizce kullanılan bu yöntem ve teknikleri sıraladığımızda; parmak izi,balistik inceleme,belge inceleme,bomba inceleme,kimyasal inceleme,biyolojik inceleme,iz inceleme,ses ve görüntü analizleri gibi yöntemleri görürüz.
Örneğin bu yöntemler sayesinde olay yerinde elde edilen mermi çekirdeği ve kovanı ile merminin özellikleri ve nasıl bir silahtan çıktığı,parmak izi,el svaplarından şüphelinin silahı kullanıp kullanmadığı,vücut sıvısı,kab örneği gibi kalıntılardan DNA testi ile şüphelilerin olay yerinde bulunup bulunmadığı ve olayın faili olup olmadığı kolayca tespit edilir.Ali olayların faillerinin bulunmasında da kullanılan bu yöntemlere,okurlarıma bilgi vermek açısından kısaca değinmek istiyorum.

Baliktik İnceleme Yöntemleri:
Ateşli silahlarla işlenmiş suçlarda maddi delil olan silah,fişekikocan ve mermi çekirdeklerini inceler,bunlarla ilgili faili meçhul arşivi oluşturur.Meydana gelen olayda kaç adet silah kullanıldığı ve kullanılan silah ve silahların daha önce işlenen olaylarda kullanılıp kullanılmadığı araştırılır.
Bu birimin işlevleri sayesinde olaylar arasında ilişkiler kurulmakta,örgütler ortaya çıkarılmakta,sorgulanan sanıkların polisi yanıltması önlenmekte ve soruşturmanın sıhhatli bir şekilde yürütülmesi sağlanmaktadır.

Belge İnceleme Yöntemi:
El yazıları ve imzaların şüpheli kişilerden hangisinin elinden çıktığını,makine yazılarının hangi makineyle yazıldığını tespit etmek,sahte para,pasaport,hüviyet cüzdanlarını,sürücü ehliyet ve benzeri belgeleri; fotoğraf,soğuk damga,mühür,kaşa izleri yönünden inceleyip sahte olup olmadıkları belirlemek,her türlü belge üzerinde silinti,kazıntı,karalama,ilave ve benzeri tahribatları tespit etmektedir.

Bomba İnceleme Yöntemi:
Laboratuvarlara gönderilen veya ele geçen bomba,patlayıcı maddeler ve patlama atıkları üzerinde fiziki ve kimyasal incelemeler yaparak patlayıcının cinsini,menşeini,imal tekniğini,zararsız hale getirilme yöntemlerini meydana çıkarmaktadır.

Kimyasal İnceleme Yöntemi:
Her türlü patlayıcı,uyuşturucu maddelerin analizlerini yaparak,cinsini ve menşeini belirlemek ve münfetin olaylar arasında kullanılan madde yönünden irtibat kurmaktadır.
Ayrıca suçla ilgili yağ,leke,boya,mürekkep ve benzeri maddeleri analiz edip,suçlarla ilişkisini kanıtlar.Yine patlayıcı madde olaylarına karışma şüphesi ile yakalanan kişilerin ellerinden svaplar alarak patlayıcı maddeye dokunan,taşıyan veya imal eden kişileri sptamaktadır.

 

Biyolojik İnceleme Yöntemi:
Olay yerinden,şüphelilerden,maktul veya yaralılardan alınan lekelerin özelliklerini belirler.Kan,tükürük,meni ve ter lekeleri,kan ana ve alt grup tespitleri,kıl mukayeseleri ve serolojik gruplandırmaları,diğer biyolojik numunelerin gruplandırılması ve antijenik numunelerin izoenzimlerini belirlemektedir
DNA metodu ile bir miktar vücut sıvısı,bir damla kan yada spermden veya biyolojik bir doku parçasından yararlanarak birr kimsenin genetik kimliğini belirleyebilmektedir.Böylece aynı genetik parmak izine sahip iki kişinin bulunması ihtimali, on milyarda bir olmakta ve suçlular bu yöntemle kesinlik derecesine yakın olarak tespit edilmektedir.

İz İncelemeleri Yöntemi:
Otomobil,motor ve şahsi numaraları ile silahlar üzerindeki numaraların orjinal olup olmadıklarını bulmak,otomobil lastiği,ayakkabı ve alet izlerini tetkik etmek ve imza niteliğindeki parmak izlerinin kime ait olduğunu tespit etmektedir.

Ses Ve Görüntü Analizleri Yöntemi:
Kaydedilmiş insan seslerinin deşifre edilmesi, kişilere aidiyetinin belirlenmesi,seslerin filtre edilerek daha anlaşılabilir hala getirilmesi ve istenmeyen seslerin çıkartılması aşamalarını yapmaktadır.

Parmak İzi İncelemesi:
Her insanın farklı parmak izine sahip olmasından hareketle,olay yerinde teknik yöntemlerle alınan inceleme parmağın en uç boğumundan tırnak dibine kadar olan bölgedeki şekillerin yüzey üzerinde bıraktığı izleri tespit edilmesiyle elde edilen verilerin şüpheliye ait parmak izi ile uyum sağlayıp sağlamadığını tespit edilmesidir.Uyum sağlaması halinde şüphe sebepleri kesinlik kazanmaktadır.
Emniyet Teşkilatı’nda bu yönetimleri uygulayan birimlerin görevlerini en iyi ve en hızlı bir şekilde yerine getirebilmeleri ve elde ettikleri sonuçları doğru olabilmesi,olay yerinin teknik görevliler gelinceye kadar olduğu gibi muhafaza edilmesi ile suç delili sayılabilcek unsurları korunmasına bağlıdır.Artık bilgi çağının polis adayları faillere ulaşmak için sahıştan değil,delilden yola çıkarak suçluyu bulmaktadır.
Tüm bunların ötesinde; polis-halk ilişikilerinin geliştirilip,vatandaşların desteğini alarak,’Size yardım edebilmemiz için biz yardımcı olun.” ve ”Polis-Vatandaş Elele Daha Huzurlu Günlere ” sloganlarındaki anlayış ile vatandaşın gördüğü,duyduğu,bildiği ve şüphelendiği durumları 155 Polis İmdat telefonu ve diğer haberleşme araçları ile polise ileterek,suçların yakalanması ve suçun önlenmesine yardımcı olunması sağlanmalıdır.
Vatandaşın desteği ve polisin bilimsel çalışmaları ile suç ters orantılıdır.Polisin bilimsel yöntemleri kullanma başarısı ve pılis-vatandaş dayanışması arttığında suç azalır.Ülkemizde ve tüm dünyada bu dayanışmanın her yönüyle sağlanarak daha huzurlu ve güvenli yarınlar temennisiyle…

 

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR
1) Hukuk Sözlüğü
2) Yaşanmış Adli Olaylar Kitapları
3) Doğan SOYASLAN ( Adil Yargılanma Hakkı)

Yazar hakkında

han dedektiflik administrator